Zaloguj się

Użytkownik *
Hasło *
Pamiętaj mnie

Zarejestruj się

Pola oznaczone (*) są wymagane.
Nazwa użytkownika *
Użytkownik *
Hasło *
Powtórz hasło *
Email *
Powtórz email *
Captcha *
Reload Captcha
Grobla z przepustem oddzielająca dawne stawy rybne od podmokłych terenów będących pozostałościami stawu młyna XIX (zbiornik 16) Grobla z przepustem oddzielająca dawne stawy rybne od podmokłych terenów będących pozostałościami stawu młyna XIX (zbiornik 16) fot. Tomasz Strug

Czy budować wielki zbiornik retencyjny w Dolinie Radości?

Lut 26, 2018

Budowę wielkiego stawu retencyjnego w Dolinie Radości oraz przebudowę stawu przy Rybaczówce zakładają przeciwpowodziowe plany miasta. Nie wszystkim pomysł budowy nowego zbiornika się podoba. To błąd, który zniszczy przyrodę doliny – twierdzi Pomorskie Towarzystwo Hydrologiczno-Przyrodnicze.

W całym Gdańsku jest 51 zbiorników retencyjnych. W najbliższych latach ich liczba ma się zwiększyć. Rozpoczęto właśnie opracowanie projektów związanych z ochroną przeciwpowodziową.  

- Konsekwentnie rozwijamy infrastrukturę przeciwpowodziową w naszym mieście. Tym samym inwestujemy w zwiększenie bezpieczeństwa mieszkańców w przypadku gwałtownych i intensywnych deszczy -  mówi Aleksandra Dulkiewicz, zastępca prezydenta ds. polityki gospodarczej. - Pierwszym krokiem jest przygotowanie dokumentacji projektowej, następnie będzie przystępować do kolejnych realizacji. Zabezpieczyliśmy tereny pod  realizację zbiorników retencyjnych w projekcie studium rozwoju przestrzennego miasta na najbliższe 30 lat.

W poniedziałek, 19 lutego Dyrekcja Rozbudowy Miasta Gdańska ogłosiła przetarg na opracowanie koncepcji programowo-przestrzennej dla budowy zbiornika retencyjnego nr 16 na Potoku Oliwskim w Dolinie Radości (na rozwidleniu ul. Bytowskiej, Kleszej Drogi  i Drogi Węglowej) oraz przebudowę zbiornika nr 15 (zarośnięty staw przy Rybaczówce).

Dokument ten będzie podstawą do dalszych prac nad dokumentacją projektową. Koncepcja ma uwzględniać przywrócenie maksymalnej pojemności powodziowej  (ok. 9,5 tys. m3) zbiornika nr 15 bez ingerencji w istniejącą obecnie linię brzegową. Oznacza to po prostu jego pogłębienie. W planach na ten rok jest także ogłoszenie przetargu na koncepcję i projekt przebudowy zbiornika nr 11 na Potoku Oliwskim (na wysokości dojścia do dawnej skoczni narciarskiej).

- Skutki zmieniającego się klimatu widać także w Gdańsku. Co raz częściej mamy do czynienia z gwałtownymi, krótkimi i bardzo intensywnymi opadami – mówi Ryszard Gajewski- prezes spółki Gdańskie Wody. - W ciągu ostatnich osiemnastu lat, aż czterokrotnie wystąpiły deszcze tak intensywne, że według statystyk nie powinny mieć one miejsca częściej niż raz na 100 lat. Budowa zbiorników retencyjnych zdecydowanie zwiększa bezpieczeństwo powodziowe miasta.

Nie wszyscy jednak się zgadzają z takim podejściem do problemu. Zwłaszcza w temacie budowy wielkiego zbiornika retencyjnego w Dolinie Radości. Poniżej tekst przygotowany przez Michała Przybylskiego, prezesa Pomorskiego Towarzystwa Hydrologiczno – Przyrodniczego.

Jak nie należy poprawiać natury: Sprzeciw wobec budowy dużego zbiornika retencyjnego w dolinie Potoku Oliwskiego w Lasach Oliwskich w Gdańsku

Władze Miasta Gdańska planują budowę dużego zbiornika retencyjnego (nr 16) w Dolinie Potoku Oliwskiego (pojemność powodziowa 55 000m3). Jego powstanie jest niezgodne ze współczesną wiedzą i trendami w dziedzinie hydrologii. Takie postępowanie należy uznać za szkodliwe i niekorzystne dla Gdańska, jego mieszkańców oraz przyrody Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego. Zamierzenie jakim jest budowa dużego zbiornika retencyjnego w dolinie Potoku Oliwskiego nie przybliży do realizacji celu jakim jest zmniejszenie zagrożenia powodziowego dla Gdańska, tylko spowoduje zniszczenie przyrody oraz kuriozalnie zwiększy zagrożenie powodziowe w mieście, w przypadku awarii. Lokalizację planowanego zbiornika przedstawia rysunek nr 1.

Dolina Radosci staw16

Rysunek nr 1. Lokalizacja planowanego zbiornika retencyjnego nr 16 oraz kanału ulgi - opracowano na podstawie dokumentacji z http://www.drmg.gdansk.pl/pokaz_ogloszenie.php?ogloszenie_id=5255

Właściwym rozwiązaniem dotyczącym retencji górnej części zlewni Potoku Oliwskiego jest przeprowadzenie działań złożonych, opartych o rozwiązania lokalne, które opisujemy w dalszej części artykułu.
Podstawowe argumenty, które przemawiają za naszą negatywną oceną podjętych przez Miasto działań i ich późniejszych skutków przedstawiono poniżej.
1. Budowa dużego, sztucznego zbiornika retencyjnego z kanałem ulgi w dolinie Potoku Oliwskiego spowoduje powstanie zagrożenia dla mieszkańców w przypadku jego awarii – podobne awarie takie miały już miejsce w latach ubiegłych - patrz zbiorniki Nowiec II czy Subisława zniszczone w lipcu 2016 rok.
2. Regulacja hydrotechniczna cieku w zakresie przedstawionym przez Dyrekcję Rozbudowy Miasta Gdańska w opisie przedmiotu zamówienia ( http://www.drmg.gdansk.pl/pokaz_ogloszenie.php… ) i powiązana z tym wycinka drzew w obszarze dna doliny Potoku Oliwskiego to działanie szkodliwe, prowadzące do przyspieszenia spływu wód burzowych i nasilenia i tak już zawansowanej erozji gruntów w dnie doliny cieku. Skutki erozji i wycinki w dolinie w latach ubiegłych przedstawiają zdjęcia nr 2,3,4.

Rysunek nr 2 Bardzo niekorzystne wycinki starodrzewia o dużych, szerokich koronach, rosnących w dnie doliny Potoku Oliwskiego w 2016r

Rysunek nr 3 Erozja cieków leśnych wywołana brakiem retencji w obszarach zabudowanych Gdańska - Złotej Karczmy i Matarni.

Rysunek nr 4 Erozja cieków leśnych wywołana brakiem retencji w obszarach zabudowanych Gdańska - Złotej Karczmy i Matarni.

3. Budowa dużego zbiornika retencyjnego, niezależnie suchego, czy mokrego, zniszczy przyrodę doliny - jej bioróżnorodność, hydrofilne siedliska w dnie doliny – las łęgowy, łąki podmokłe oraz siedliska źródliskowe, a także stanowiska chronionych gatunków roślin w tym m.in. Pleurospermum austriacum i Polemonium coerulum. Ponadto nieodwracalnie zmieni krajobraz. Powyższa szkoda w środowisku spowodowana będzie zmianą stosunków wodnych: powstaniem koniecznych obwałowań, regulacją i umocnieniem koryta, wzmacnianiem i wymianą gruntu rodzimego, powstaniem nowych betonowych konstrukcji hydrotechnicznych, palisad, wierceniami, czy powstaniem dróg dojazdowych i technicznych. Krajobraz po wykonaniu takich budowli przedstawiają rysunki nr 5,6,7,8.

Rysunek nr 5 Szpecąca krajobraz historyczna budowla hydrotechniczna retencji wód (Nadleśnictwo Lądek-Zdrój).

Rysunek nr 6 Zniszczenie odcinka rzeki Morawy w pobliżu suchego zbiornika zaporowego Stronie Śląskie

4. Budowa dużego zbiornika retencyjnego w planowanym miejscu Potoku Oliwskiego, czyli działanie prowadzące do zbierania wód burzowych daleko poniżej miejsc ich powstawania, w powiązaniu z brakiem rozwiązań lokalnych i brakiem gromadzenia wód w miejscu ich powstawania w połączeniu z zabudową nad Obwodnicą doprowadzi do kumulacji oddziaływań. Wody gruntowe w części zlewni leśnej TPK ulegną znacznemu obniżeniu oraz lokalne źródliska i wysięki wód gruntowych na terenie Lasów Oliwskich wyschną. Powstanie takiego układu doprowadzi do degradacji przyrodniczej w znacznej skali i uszczuplenia produkcji leśnej – woda na potrzeby lasu dostarczana z gruntu utrzymuje się przez cały rok lub we większej części roku, a nie tylko w okresie opadów i zaraz po nich.
5. Budowa dużych zbiorników retencyjnych to działanie wbrew adaptacji do zmian klimatu. Zbiorniki takie emitują znaczne ilości gazów cieplarnianych (https://www.researchgate.net/…/320578817_How_Green_is_%27Gr…) (https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4317518/)
(https://www.researchgate.net/…/256304070_EMISSION_OF_METHAN…)
6. Budowa zbiorczych rozwiązań retencji, to działanie przestarzałe i myślenie sprzed pół wieku, bowiem z przyrodą trzeba współdziałać i ją naśladować, a nie z nią walczyć.
7. Każde, w takiej skali, działanie ingerujące w lokalne uwarunkowania przyrodnicze jak i historyczne doliny Potoku Oliwskiego będzie miało brzemienny, wieloletni skutek w postaci koniecznych ciągłych dalszych regulacji, prac utrzymaniowych i prac hydrotechnicznych - w konsekwencji całkowicie degradując lokalną przyrodę, w tym krajobraz – wprowadzając jego zmiany, czy wreszcie emitując dodatkowy hałas i emisję zanieczyszczeń do środowiska - co w lokalnej skali doliny należy uznać za niedopuszczalne. 
8. Eksploatacja zbiornika retencyjnego i jego awarie to kolejne koszty na jego utrzymanie przez następne lata – gdzie to my, mieszkańcy Gdańska za to zapłacimy!

Ponadto należy zauważyć, że budowa w planowanym zakresie jest niezgodna z rekomendacjami Panelu Obywatelskiego czyli wbrew wypracowanemu stanowisku mieszkańców – patrz pkt. 9 ( http://www.gdansk.pl/…/REKOMENDACJE-PANELISTEK-I-PANELISTOW…). Modernizacja istniejących zbiorników czy odtworzenie historycznych zbiorników nie oznacza budowy wielokrotnie większego, nowego, dużego zbiornika i dodatkowo jest sprzeczne z ustaleniami z pkt. 1 i 6. W ramach rekomendacji wskazano szereg działań retencyjnych właśnie po to aby ograniczyć możliwość budowy rozwiązań centralizujących system przeciwpowodziowy. Działania mają być zatem równoważne i się wzajemnie uzupełniać, a nie być dominujące i godzące w lokalną przyrodę.

W związku z planami Miasta należy wskazać inne sposoby zagospodarowania wód z opadów burzowych w tej części zlewni. Nie znajdujemy podstaw do skupiania wszystkich wód opadowych z górnej części zlewni w jednym zbiorniku. Nie jest zasadne wywoływanie erozyjnych, tranzytowych przepływów burzowych z obszarów zabudowanych przez tereny leśne. Właściwe jest, natomiast, rozdzielenie wód na wielokrotnie mniejsze zbiorniki retencyjne w całej zlewni oraz inne rodzaje retencji wskazane poniżej. Skutki dla środowiska wówczas będą minimalne, a w niektórych przypadkach wręcz pozytywne (lokalna retencja wody), a zagrożenie poważną awarią będzie znikome. Na rysunku nr 9 przedstawiono lokalizację proponowanych rozwiązań, a w dalszej części opracowania przedstawiono ich opis.

Rysunek nr 7 Zniszczenie przyrody, w tym krajobrazu - zbiornik zaporowy Stronie Śląskie

Rysunek nr 8 Dewastacja przyrody – zbiornik Suchy Krykulec w Gdyni. Zdjęcie z http://hovnanian-gdynia.pl/?krykulec%2C106 .

Proponujemy:
1. Wykonanie retencji wód w miejscach ich powstania tj.:
a. Zatrzymanie gwałtownych odpływów burzowych na linii Obwodnicy – proponujemy wykonanie zbiornika lub rowo-zbiornika na Potoku Oliwskim tuż powyżej Obwodnicy (na wysokości ogródków działkowych) – co przeciwdziała erozji przez takie odpływy powodowane i zatrzyma jak najwięcej wód w miejscach początkowego kształtowania odpływów burzowych.
b. Zatrzymanie wód opadowych na terenach inwestycyjnych –zastosowanie błękitno-zielonej infrastruktury poprzez wykonywanie chłonnych zbiorników podziemnych pod parkingami, odstojników wód deszczowych przy parkingach, studni oraz niecek chłonnych na obszarach o podłożu przepuszczalnym powyżej Obwodnicy, zielonych dachów, rowów chłonnych, ogrodów deszczowych, obniżonych terenów zielonych względem układu pieszo-jezdnego itd.
c. Budowę małych zagłębień ewapotranspiracyjnych i zbiorników ewaporacyjnych (odparowujących).
d. Zatrzymanie gwałtownych odpływów z Obwodnicy na jej terenie – przy węźle Osowa np. poprzez wybudowanie zbiornika podziemnego.
2. Dla dopływu Potoku Oliwskiego jakim jest Potok Zajączkowski opracowanie i wdrożenie mikroretencji w obszarze przylegającym do Traktu Węglowego poprzez wykonanie mokrych lub okresowych „kałuż retencyjnych” w obniżeniach dna doliny lub starorzeczach. Rozwiązania takie są już w Polsce wdrażane co przedstawiają rysunki nr 10 i 11.
3. Odtworzenie i modernizację niewielkich zbiorników wodnych (np. działka nr 2/9 obręb 009 oraz dz. nr 126 obręb 009) w obszarze widniejącym na mapach historycznych (patrz: http://amzpbig.com/maps/025_TK25/1677_Danzig_1918.jpg), których pojemność powodziową należy przewidzieć na maksymalnie 5 tyś. m3 każdy. Współrzędne przykładowych zbiorników (WGS84): 54.392502, 18.514977 oraz 54.395206, 18.517228. Zbiorniki widoczne są na mapach historycznych – patrz rysunek nr 12.
4. Odtworzenie jak największej ilości historycznych, niewielkich piętrzeń na Potoku Oliwskim, których usytuowanie widoczne jest do chwili obecnej np. (WGS84) 54.384409, 18.511149. Na rysunku nr 12 –pierwsze wskazanie strzałką od dołu, widoczny jest zbiornik, który istniał nad zniszczonym urządzeniem hydrotechnicznym widocznym na rysunku nr 13. 
5. Zastosowanie elementów retencji górskiej w zlewni leśnej Potoku Oliwskiego. Jej elementy z powodzeniem można wykorzystać do spłaszczenia fali wezbraniowej w lasach trójmiejskich poprzez zastosowanie rozwiązań indywidualnych takich jak:
a. Wykonanie przekosów na drogach uniemożliwiających powstawanie gwałtownych odpływów wód burzowych z dróg leśnych czy szlaków zrywkowych,
b. Wykonanie obiektów retencji poprzez niewielkie przewałowania/podwyższenia (do 0,5m) na końcu (na zamknięciu) „suchych” dolin leśnych (w sumie kilkadziesiąt dolin). Jedną z dogodnych, potencjalnych lokalizacji przedstawiono na rysunku nr 14.
c. Wykonanie niewielkich przegród piętrzących z materiałów naturalnych – znajdujących się w tychże dolinach tj. kamienie, drewno, glina uniemożliwiających gwałtowny odpływ wód po deszczach nawalnych (patrz rysunki nr 15 i 16), gdzie najdogodniejsze są miejsca dróg leśnych przecinających w poprzek doliny (ok. 17 dolin). Na rysunku nr 17 przedstawiono przykładowe przegrody.
d. wykonanie mokrych lub okresowych „kałuż retencyjnych” za odpływami w strefach źródliskowych. Przykładowe rozwiązania wskazano na rysunkach nr 10 i 11.
Ponadto działania jakie powinien podjąć magistrat to:
6. Jako Gospodarz Miasta przeprowadzenie skutecznej kampanii politycznej mającej na celu maksymalne ograniczenie wycinek lasów pełniących funkcję wodochronną na terenie Gdańska!
7. Koordynację z Nadleśnictwem Gdańsk i opracowanie programu mikroretencji z terenu lasów i opracowanie wytycznych dla leśników w zakresie zrównoważonej rębni co najmniej w miejscach powstawania gwałtownych odpływów tj. w miejscach o największym nachyleniu, położonych na terenach gliniastych.
8. Przeprowadzenie cyklu szkoleń i warsztatów dla leśników w zakresie dobrych praktyk dotyczących ograniczenia odpływów burzowych i zapobiegania erozji gruntu.
9. Zmianę MPZP w Obszarze Zlewni Potoku Oliwskiego z wprowadzeniem ustaleń wynikających z m.in. projektu studium zagospodarowania przestrzennego – patrz str. 286 tj. – wprowadzenie rygoru stałej lub całkowitej redukcji wód opadowych w obszarach zabudowanych lub zabudowywanych. Mimo rekomendacji nr 7 Panelu Obywatelskiego dotyczącego zmian MPZP górnego tarasu do dnia dzisiejszego żadnych zmian nie wprowadzono.

Rysunek nr 9 Proponowana lokalizacja rozwiązań retencji wód z części zlewni Potoku Oliwskiego.

Rysunek nr 10 Niewielkie „kałuże retencyjne” gromadzące wody w czasie wezbrań (Nadleśnictwo Lądek-Zdrój).

Podsumowując.
Za błędne należy uznać myślenie o stosunkach wodnych w obszarze lasów i ujmowaniu wód opadowych daleko poniżej miejsc generowania odpływów. Planowane działania Gdańskich Wód i Dyrekcji Rozbudowy Miasta Gdańska doprowadzą do nieodwracalnego zniszczenia przyrody doliny Potoku Oliwskiego i nie są ani właściwym, ani optymalnym rozwiązaniem mającym doprowadzić do ograniczenia zagrożenia powodziowego dla Miasta. Próba zainicjowania procesu inwestycyjnego poprzez zlecenie opracowania koncepcji godzi w interesy mieszkańców Gdańska i może mieć zatem podłoże albo wynikające z niewiedzy (obliczenia wykonane bez uwzględnienia uwarunkowań hydrologicznych zlewni i całkowite pominięcie aspektu przyrodniczego planowanej inwestycji), albo jest próbą realizacji własnych partykularnych interesów, których przyczyn nie znamy.
Należy więc bezwarunkowo wycofać się z przetargu dot. opracowania koncepcji programowo-przestrzennej dla zadania pn.: Budowa zbiornika retencyjnego nr 16 i przebudowa zbiornika nr 15, na Potoku Oliwskim w Dolinie Radości w Gdańsku”, która będzie istotnym błędem w zakresie myślenia o wodzie i kształtowania polityki przestrzennej w Gdańsku. 
Przedstawione warianty w specyfikacji przetargu
http://www.drmg.gdansk.pl/pokaz_ogloszenie.php… )
nie dają możliwości zaproponowania przez potencjalnego, przyszłego wykonawcę innych rozwiązań niż budowa zbiornika nr 16, a którą to budowę nawet bez prowadzenia szczegółowych analiz można uznać za wieloaspektowe zagrożenie.
Opracowanie koncepcji stanowić będzie przyczynek do przyszłego projektu budowlanego i prób zniszczenia tak cennego dla Gdańszczan obszaru, bez możliwości jakiejkolwiek kompensacji! 
Raz wydane pieniądze będą podstawą do dalszego, bezmyślnego dążenia do realizacji projektu.
Sporządzenie raportu OOŚ tylko dla wariantów Inwestora, dla tak cennego obszaru w ciągu 2 miesięcy od uzyskania jego zakresu (czytaj SIWZ) jest z góry skazane na porażkę, bowiem badanie niniejszego obszaru należy wykonać w szerokim aspekcie przyrodniczym gdzie metodyki prac badawczych na tak krótki termin nie pozwalają. Sporządzenie projektu bez wykonania modelowania hydrogeologicznego jest niewłaściwe, ale już dzisiaj należy przypuszczać, że wyniki takiego modelowania wykazałaby dalekosiężne negatywne skutki dot. zmian stosunków wodnych, a tym samym dla przyrody.
Przeprowadzona wizja terenowa w Nadleśnictwie Lądek-Zdrój w lutym bieżącego roku doprowadziła nas do konkluzji, że zastosowane rozwiązania retencji górskiej mogą być z powodzeniem zaadaptowane na potrzeby mikroretencji w obszarze zlewni potoków w Gdańsku.

Pomorskie Towarzystwo 
Hydrologiczno-Przyrodnicze

 

>>>> zobacz więcej zdjęć

 

Rysunek nr 11 Niewielkie „kałuże retencyjne” gromadzące wody w czasie wezbrań (Nadleśnictwo Lądek-Zdrój).

Rysunek nr 12 Wycinek mapy ukazujący lokalizację i wielkość historycznych zbiorników wodnych (patrz strzałki) w zlewni Potoku Oliwskiegohttp://amzpbig.com/maps/025_TK25/1677_Danzig_1918.jpg .

Warto dodać, że pewne prace na tzw. „górnym taracie” są wykonywane. Obecnie trwają prace przy budowie zbiornika retencyjnego Osowa II na kanalizacji deszczowej o pojemności retencyjnej ok. 15 tys. m3. Prace mają zakończyć się w IV kwartale 2018 roku.

Jednym z ważniejszych zadań jest również odwodnienie dzielnicy Kokoszki. Inwestycja zostanie podzielona na trzy części. Gotowy już projekt budowlany zakłada budowę zbiornika Strzelniczka II  o pojemności retencyjnej wynoszącej niemal 47 tys. m3, który będzie spełniał też funkcje rekreacyjne. Drugie zadanie dotyczy regulacji Potoku Strzelniczka pomiędzy zbiornikami retencyjnymi Strzelniczka II i Budowlanych II. Przetarg na roboty budowlane zostanie ogłoszony pod koniec lutego. Przewidywany termin zakończenia robót to I kwartał 2020 roku.

Pw

Ostatnio zmieniany poniedziałek, 26 luty 2018 19:07

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież

Newsletter

Historia

Patron i Pieśń Szkoły Podstawowej nr 35 …

Historia Skoły Podstawowej numer 35 w Oliwie rozpoczyna się w 1947 roku w gmachu przy ul. Cystersów. W 1950 roku szkoła zostaje przeniesiona do budynku przy ówczesnej Alei Sprzymierzonych. Od 1968...

05-05-2018 1817 Historia

Ulice wielkiego Gdańska. Aleje – Wielka …

Zapis video wykładu Andrzeja Januszajtisa, który odbył się 21 marca 2018 r. w Nadbałtyckim Centrum Kultury w Gdańsku.

24-03-2018 2791 Historia

Ostatnio dodane

Zabytkowe samochody w ZOO

Zabytkowe samochody w ZOO

Już w najbliższą niedzielę oliwskie ZOO na kilka godzin zamieni się w stylowy salon samochodowy. Zobaczymy historyczne pojazdy różnych marek oraz dowiemy się wiele o podobieństwach zwierząt i aut.

17-07-2018 70 Rozrywka

#ZGDYNI - Gdynianie w obiektywie Doroty Kareckiej

#ZGDYNI - Gdynianie w obiektywie Doroty …

Olivia Business Centre, w ramach projektu Olivia Kultura, zaprasza na spotkanie autorskie z Dorotą Karecką oraz pokaz zdjęć artystki z cyklu #ZGDYNI. Zapraszamy już 26 lipca o godz. 18:00 do...

16-07-2018 50 Rozrywka

  1. Najnowsze
  2. Oceniane
  3. Komentarze

Kalendarium tekstów

« Lipiec 2018 »
Pn Wt Śr Czw Pt Sb Nie
            1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31