Zaloguj się

Użytkownik *
Hasło *
Pamiętaj mnie

Zarejestruj się

Pola oznaczone (*) są wymagane.
Nazwa użytkownika *
Użytkownik *
Hasło *
Powtórz hasło *
Email *
Powtórz email *
Captcha *
Reload Captcha
tzw. Dom Fularczyka - ul. Słupska 58 tzw. Dom Fularczyka - ul. Słupska 58 fot. Tomasz Strug

Słupska 58 - zacieranie pamięci o Polakach z "Małej Warszawy"

Sty 19, 2020

Czy jeden z budynków dawnej kolonii Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku czeka zagłada? Społecznicy z Przymorza Małego martwią się o los budynku przy Słupskiej 58. Tzw. "Dom Fularczyka" ma zostać rozebrany, z niewiadomych przyczyn budynek nie znajduje się nawet w gminnej ewidencji zabytków.

Słupska 58 leży na terenie dawnej osady młyńskiej Mühlenhof zwanej po polsku Młynary. W latach 30. XX wieku na tych gruntach powstało osiedle niewielkich domków jednorodzinnych (Mühlenhof Siedlung), zamieszkanych głównie przez pracowników polskiej kolei w Wolnym Mieście Gdańsku (obecnie rejon ul. Słupskiej, Lęborskiej, Arkońskiej, Szczecińskiej i inne), nazywane z tego powodu Małą Warszawą 

Historią tej części dzielnicy od lat interesuje się Maria Łapińska, Zastępca Przewodniczącego Zarządu Dzielnicy Przymorze Małe. - W 2016 roku w gazetce „Nasza Dzielnica” napisałam tekst o tym, że jest w naszej dzielnicy miejsce, w którym do dziś mieszkają potomkowie Polonii Gdańskiej czyli o tzw. „Małej Warszawie”. Jest to prawdopodobnie jedyne dziś miejsce w Gdańsku gdzie Polacy mieszkają więcej niż dwa pokolenia – opisuje Maria Łapińska. - Tekst odbił się pewnym echem, także w mediach i spowodował zainteresowanie te­matem na tyle, że Gdański Zarząd Dróg i Zieleni zdecydował się na remont ul. Słup­skiej z tzw. środków własnych i poza kolejnością. (...) W tym czasie musieliśmy i dalej musimy bronić się przed napierającymi ze wszystkich stron deweloperami – o czym wielokrotnie pisałam na łamach Naszej Dzielnicy. W końcu wywalczyliśmy, złożyw­szy ponad 150 wniosków o Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego, za­pewnienie o ochronie tego historycznego miejsca.

Plan na ratowanie lokalnej historii

Biuro Rozwoju Gdańska przystąpiło do opracowywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Przymorze Małe w rejonie ulic Szczecińskiej i Słupskiej na podstawie uchwały Rady Miasta Gdańska z 30 maja 2019 roku. Radość radnych z Przymorza trwała jednak krótko.

- Okazało się, że w ostatniej chwili przed rozpoczęciem jego procedowania (planu) Urząd Miejski wydał pozwolenie na budowę budynku zamieszkania zbiorowego w miejscu najbardziej charakterystycznego domu na ul. Słupskiej tzw. sklepu Fularczyka, będącego od lat już tylko domem mieszkalnym – nie kryje oburzenia Maria Łapińska.

13136727 461412339 budynek zamieszkania zbiorowego w samym centrum przymorza xlarge

Wizualizacja inwestycji z ogłoszenia o sprzedaży 

W internecie pojawiło się ogłoszenie z ofertą sprzedaży nieruchomości przy ul. Słupskiej z pozwoleniem na budowę budynku „z 14 niezależnymi jednostkami mieszkalnymi o zróżnicowanych metrażach od 17,5 m2 do 27,5 m2.” Powierzchnia nowego obiektu miała wynieść prawie 470 m2. Przy ogłoszeniu pojawiła się nawet wizualizacja. Obecnie ogłoszenie jest umieszczone w archiwum portalu gratka.pl.

Tajemnicza luka w ewidencji zabytków

 - Wyburzenie ”domu Fularczyka”, który został wybudowany w 1932 roku przez obywatelkę Polską Wolnego Miasta Gdańska do obsługi handlowej powstającej dzielnicy polskiej -zwanej później Małą Warszawą, jest ciosem w serce historyczności tego miejsca – podkreśla radna dzielnicy. Jej zdaniem najdziwniejsze jest to, że pozostałe domy polonijne z tego okresu są wpisane do gminnej ewidencji zabytków (jako domy w osiedlu kolejowym) a budynek przy Słupskiej 58 w tym rejestrze nie jest. Ogólnie w Gdańsku przyjęto, że w ewidencji zabytków znajdują się budynki powstałe przed 1945 rokiem.

Łapińska zwróciła się z pytaniem o ten fakt do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków. - Po długich peregrynacjach urzędniczych, które wciąż trwają, otrzymałam odpowiedź od Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, że „obiekt nie przedstawia żadnej wartości historycznej ani kulturowej”. Dlaczego on nie, a inne domy polonijne tego samego okresu tak? Nie wiadomo.

W piśmie WUOZ zrzuca częściowo winę na Miejskiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku, który gminną ewidencję zabytków prowadzi. Więcej w załączonych poniżej dokumentach.

 - Chciałabym się was zapytać czy też tak uważacie? Mniemam, że jest dużo ludzi w dzielnicy, którzy kojarzą ten dom i wiedzą jaką ma wartość, kiedy chce się bronić hi­storii swojej społeczności lokalnej, a która (obrona) nie zagraża nikomu oprócz ewentualnych strat deweloperów – stawia pytania radna dzielnicy. - Czyżby Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków przestał wyczuwać wartości mniejsze, lokalne, bo gdzie nam z „Małej Warszawy” do Montmartre w Paryżu. Chce się mylić!

Nam jednak jest bliska nasza dzielnica i tu chcemy zachować jej historię i obiekty z nią związane, bo tu żyjemy i choć małe coś jest, ale nasze. Zgadzacie się ze mną?

Polska enklawa na peryferiach przedwojennej Oliwy

Czy uda się ocalić budynek przy Słupskiej 58. Z wydanym pozwoleniem na budowę nowego budynku – może być bardzo trudno. Ale cuda się zdarzają. Rozpoczęcie procedury wpisu budynku do wyższego rangą rejestru zabytków mogłoby go ocalić przed rozbiórką. Wszystko w rękach wojewódzkiego konserwatora zabytków.

- Mała Warszawa to ewenement w skali Gdańska, przetrwał tam duch Polaków z WMG, to jedyne miejsce, gdzie na tak małym obszarze dalej mieszka kilkanaście rodzin z przedwojennym gdanskim rodowodem. Cały teren powinien być objęty szczególną ochroną, każdy dom, cegła, na tym terenie posiada wyjątkową wartość historyczną i emocjonalną  – podkreśla Jakub Kowalski, kolekcjoner, badacz lokalnej historii i twórca profilu „Dawne Przymorze” na FB.- Nie mogę zrozumieć decyzji miasta i konserwatora, która pozwala zniszczyć Dom Fularczyka. To kolejny krok do zakopywania pamięci o Polakach z WMG, musimy dbać o naszą trudną historię – mówi Kowalski.

Do sprawy jeszcze wrócimy.

Poniżej korespondencja Marii Łapińskiej z WUOZ i Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.

Tomasz Strug

 

Ostatnio zmieniany niedziela, 19 styczeń 2020 22:21

Newsletter

Historia

Dom młodzieży Hitlera w Oliwie

W 75 rocznicę zakończenia II Wojny Światowej publikujemy relację prasową z 1936 roku przybliżającą historię brunatnych czasów w Oliwie i Gdańsku. Sięgamy do tekstu z organu prasowego NSDAP w Gdańsku...

08-05-2020 1514 Historia

50-lat działalności Muzeum Gdańska

2 kwietnia 1970 r. udostępniono zwiedzającym Ratusz Głównego Miasta, siedzibę główną dzisiejszego Muzeum Gdańska. Obecnie 10 oddziałowe muzeum jest jedną z chętniej odwiedzanych placówek muzealnych w Gdańsku. Zamiast przeniesionych z powodu koronawirusa na 24...

02-04-2020 354 Historia

Ostatnio dodane

Ratujemy oliwską gastronomię!

Ratujemy oliwską gastronomię!

Od soboty restauracje, kawiarnie czy bary muszę być zamknięte. Nadal jednak mogą sprzedawać jedzenie. Ograniczeniu podlega jedynie spożywanie posiłków na miejscu. Zamówienia można brać na wynos lub też z dostawą...

16-03-2020 3845 Rozrywka

ARTystycznie w Pałacu – sobotnie warsztaty rodzinne

ARTystycznie w Pałacu – sobotnie wars…

Weźcie koniecznie udział w rodzinnych warsztatach o sztuce współczesnej, które będą się odbywać w Pałacu Opatów (siedzibie Oddziału Sztuki Nowoczesnej). Zwiedzając wystawy stałe i czasowe, eksplorując Park Oliwski, poznacie sztukę...

16-02-2020 583 Rozrywka

  1. Najnowsze
  2. Oceniane
  3. Komentarze

Kalendarium tekstów

« Maj 2020 »
Pn Wt Śr Czw Pt Sb Nie
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31