Zaloguj się

Użytkownik *
Hasło *
Pamiętaj mnie

Zarejestruj się

Pola oznaczone (*) są wymagane.
Nazwa użytkownika *
Użytkownik *
Hasło *
Powtórz hasło *
Email *
Powtórz email *
Captcha *
Reload Captcha

Wzgórze Pachołek, Twierdza Wisłoujście oraz Bazylika Mariacka będą miejscami, gdzie wspominana będzie morska Bitwa pod Oliwą.

Dziś zamontowano replikę granitowej tablicy, która do połowy lat 90 znajdowała się na pomniku stojącym na szczycie Wzgórza Luizy w Oliwie. W renowacji tego historycznego miejsca pomogła Rada Dzielnicy oraz firma INPRO.

Waza2014_renov1

 

Dziś  w ponad 120 – letni cokół stojący w pobliży wieży widokowej na Pachołku wmurowano granitową tablicę z odtworzonym oryginalnym napisem: 

"Zygmunt III Waza twórca polskiej floty wojennej, która odniosła wielkie zwycięstwo nad flotą wojenną Szwecji w bitwie pod Oliwą 28-XI-1627

Gdańsk 22 – VII – 1975

Renov. 2014"

- Montażem tym kończymy pierwszy etap trwającego cztery tygodnie remontu – mówi Małgorzata Kolesińska, nadzorująca z ramienia Zarządu Dróg i Zieleni w Gdańsku, prace remontowe. Do wykonania pozostała już tylko tablica informacyjna, która stanie w pobliżu pomnika i przybliży jego dawną i obecną historię. - Zleciliśmy już projekt takiej tablicy, prace zostaną wykonane na wiosnę – dodaje Kolesińska.

W ramach dotychczasowych prac usunięto stare i nałożono nowe spoiny łączące olbrzymie kamienie z których zbudowany jest pomnik. Został on gruntownie oczyszczony z brudu parą wodną pod ciśnieniem. Najważniejsze było jednak odtworzenie zniszczonej w latach 90 ,przez wandali, tablicy głównej oraz naprawa poszczerbionej tablicy z herbem królewskim.

Pomysł zadbania o to historyczne miejsce wyszedł  w 2012 roku od Tomasza Struga z Zarządu Dzielnicy Oliwa. Pomysł poparła Rady Dzielnicy, z której środków Zarząd Dróg i Zieleni przygotował program prac konserwatorskich obelisku oraz ich kosztorys. Brakowało jednak pieniędzy na sam remont pomnika.

- Dzięki staraniom Rady Dzielnicy znalazł się sponsor, który wyłożył pieniądze na remont konserwatorski i odtworzenie tablicy głównej – podkreśla dyrektor Zarządu Dróg i Zieleni w Gdańsku, Mieczysław Kotłowski. Prace pochłonęły 30 tysięcy złotych, całość wyłożyła firma INPRO S.A., której za tym pośrednictwem dziękujemy. Dziękujemy tez Radzie Dzielnicy, za tak aktywne włączenie się w poszukiwania sponsora tego przedsięwzięcia – dodaje dyrektor ZDiZ.  

Warto przypomnieć, że 28 listopada mija 387 rocznica Bitwy pod Oliwą.

Waza2014_renov2

Historia pomnika:

Konstrukcja obiektu powstała w 1889 roku jako monument poświęcony żonie Fryderyka III – Luise Auguste Wilhelminie Amalie von Meklemburg-Strelitz. Na szczycie znajdowała się pełnoprzestrzenna rzeźba Orła Pruskiego, na bocznych ścianach – były tablice z wyrazami czci dla królowej Luizy.

W 1945 roku usunięto ze szczytu wieńczącą monument rzeźbę orła, a ze ścian bocznych zdjęto tablice upamiętniające postać królowej Luizy.

W 1975 roku przearanżowano pomnik: zachowano 19-wieczną konstrukcję (obelisk na trzystopniowym cokole), a na bokach obelisku umieszczono tablicę upamiętniającą polskie zwycięstwo nad flotą wojenną Szwecji, tablicę z królewskim herbem Zygmunta III Wazy, na szczycie zaś ustawiono rzeźbę przedstawiającą głowę Zygmunta III Wazy oraz wykonano podstawą cokołu z kamiennych płyt oraz płyt chodnikowych objętych granitowym krawężnikiem.

W latach 90, pomnik został zdewastowany, zniszczono lub ukradziono rzeźbę głowy Zygmunta III Wazy, a w 1997 roku zniszczono tablicę z napisem. Po lutym 2006 roku uszkodzono tablicę z herbem królewskim.

Pw

Waza_gaj_luizy_komparystyka

Pomnik na Wzgórzu Luizy przed wojną oraz pod koniec lat 80. XX wieku

Waza2010zima

Stan obelisku w 2010 roku

 

Ratunek dla pomnika "Bitwy pod Oliwą"

Rada Dzielnicy Oliwa wraz z firmą INPRO ratują pomnik „Bitwy pod Oliwą” na Wzgórzu Luizy. 

Waza_Fregata1

Uczniowie ze Szkoły Podstawowej dla Chłopców "Fregata" sprzątają otoczenie zdewastowanego pomnika - 28 XI 2013

 

Przedsiębiorstwo INPRO S.A. będzie współfinansować renowację zniszczonego pomnika „Bitwy pod Oliwą”. Działającą w Oliwie firmę namówił do tego Zarząd Dzielnicy.

Dwa lata temu z pieniędzy Rady Dzielnicy Oliwa powstał konserwatorski projekt renowacji pomnika wraz z kosztorysem prac. Niestety miasto od wielu lat nie znajdowało pieniędzy na zadbanie o to miejsce.

Odtworzenie punktu widokowego i wypoczynkowego wraz z renowacją pomnika "Bitwy pod Oliwą" znajdującego się w sąsiedztwie Pachołka było jednym z projektów zgłoszonych do pierwszej edycji Budżetu Obywatelskiego w Gdańsku. Pomysł zyskał w zeszłym roku poparcie ponad 1200 osób ale nie znalazł się wśród wniosków, które są  realizowane przez miasto.

Obecnie Zarząd Dróg i Zieleni przygotowuje postępowanie, które ma wyłonić wykonawcę renowacji pomnika. Prace mają zostać wykonane jeszcze jesienią.

Waza_gaj_luizy_komparystyka

Pomnik na Wzgórzu Luizy przed wojną oraz pod koniec lat 80. XX wieku

Pomnik „Bitwy pod Oliwą” znajduje się na 2 kulminacji Wzgórza Pachołek, historycznie noszącej nazwę Luisenberg. Zdewastowany monument, noszący dziś nazwę pomnika „Bitwy pod Oliwą”, został wybudowany w 1889 roku.

W 1798 roku Oliwę odwiedziła królowa Luiza, żona Fryderyka Wilhelma III, króla Prus. Luiza miała wówczas 22 lata i spodziewała się trzeciego dziecka. - Po obiedzie u księcia biskupa zawieziono Luizę w specjalnym powozie na górę Pachołek, gdzie mogła podziwiać zachwycającą panoramę Oliwy – opisuje Andrzej Januszajtis, znawca historii Gdańska. - Na sąsiednim wierzchołku opat kazał potem wznieść drewniany obelisk z cytatem z Goethego: „Miejsce, na które wstąpił człowiek dobry, jest uświęcone.” Okoliczny las nazwano Gajem Luizy. (…)Z kolei w 1889 r. z inicjatywy oliwsko-sopockich kombatantów na miejscu starego powstał nowy pomnik Luizy. Na szczycie monumentu z meklemburskiego granitu wzlatywał w powietrze spiżowy orzeł. Całość otoczyło metalowe ogrodzenie.

Wielu Oliwian pamięta, że jeszcze po wojnie na szczycie pomnika znajdował się spiżowy orzeł. Prawdopodobnie zniknął on w związku z przerobieniem pomnika na monument Zygmunta III Wazy i zwycięskiej Bitwy pod Oliwą. Tablice odsłonięto 22 lipca 1975 roku. Na starym cokole zamontowano wówczas tablice z królewskim herbem i napisem wspominający króla i zwycięską bitwę. Na szczycie, w miejscu dawnego orła, zamocowano naturalnej wielkości głowę króla Zygmunta.

Pomnik był przez lata dewastowany. Na początku lat 90. król "stracił głowę". W posiadaniu ZDiZ są jeszcze potłuczone fragmenty tablicy pamiątkowej.

Pw

Kiedy król Zygmunt odzyska głowę?

 

Dziś mamy 386 rocznicę Bitwy pod Oliwą, zwycięskiej walki morskiej floty polskiej, która odbyła się 28 XI 1627 roku. W Oliwie o rocznicy pamiętały dzieci.

Waza_Fregata1

 

W związku z przypadająca dziś 386 rocznicą Bitwy pod Oliwą, uczniowie ze Szkoły Podstawowej dla Chłopców Fregata w Gdańsku wybrali się pod pomnik na wzgórzu „Pachołek”. Chcąc upamiętnić ten dzień chłopcy posprzątali pomnik i otoczenie oraz złożyli kwiaty w hołdzie bohaterom, którzy walczyli i zginęli w tamtym okresie.

Pozdrawiam

Dawid Knopik - Wychowawca klasy

Warto dodać, że renowacja tego miejsca i odtworzenie punktu widokowego na Zatokę Gdańską wraz z odnowieniem pomnika jest jednym z oliwskich projektów do Budżetu Obywatelskiego 2014.

Waza_Fregata2

Waza_Fregata3

Miasto wyremontowało oliwskiego Pachołka, ale zapomniało o zdewastowanym obelisku u stóp wieży. - Może jeszcze w tym roku uda się uratować pomnik - deklarują gdańscy urzędnicy. O sprawie pisze Gazeta Wyborcza.

z7585267X
Fot. Damian Kramski / AG

Zgodnie z opowieścią, 31 maja 1798 r. szczyt oliwskiego wzgórza odwiedzić miała pruska królowa Luiza, żona Fryderyka Wilhelma III. Wizyta 22-letniej, cieszącej się powszechną sympatią królowej została uhonorowana w dość nietypowy sposób: sąsiadujące z Pachołkiem wzgórze zostało nazwane Górą Luizy (Luisenberg). Na jego szczycie wkrótce potem ustawiono obelisk ku czci królowej. W 1889 r. zbudowany granitowy pomnik zwieńczyła podobizna wzlatującego w powietrze pruskiego orła. Na płycie wyryto cytat z poematu Goethego, a całość otoczono metalowym płotkiem.

pomnik_luizy_203

- W PRL-u przerobiono pomnik Luizy na monument Zygmunta III Wazy - mówi Tomasz Strug z Wolnego Forum Gdańsk, który prowadzi stronę Stara Oliwa. - I wykorzystano go do upamiętnienia bitwy pod Oliwą. Na starym cokole umieszczono płyty z królewskim herbem i napis wspominający bitwę. A na samej górze, tam gdzie kiedyś był orzeł, zamocowano naturalnej wielkości głowę króla Zygmunta. Ale pomnik był regularnie dewastowany. Na początku lat 90. król stracił głowę. Pozostały jeszcze na krótko tablice z napisami, ale ktoś je rozbił. Dzisiaj pozostał tam tylko wysoki na pięć metrów cokół. I bezimienny pomnik. Miasto stawia nowe pomniki, a zapomina o tych, które są.

W ubiegłym roku gmina wyremontowała zaniedbanego Pachołka. Zapomniała już jednak uporządkować okolice wieży. -Remont tego terenu zależy od budżetu, jakim dysponujemy - mówi Mieczysław Kotłowski z Zarządu Dróg i Zieleni. -Dotychczas fundusze przeznaczyliśmy na zrobienie samej wieży: u góry zamontowaliśmy pokład stalowy, bo drewniany bywał chętnie i często podpalany. Podobnie schody na szczyt wymieniliśmy na stalowe. Wieżę wymalowaliśmy. Podcięliśmy też okoliczny drzewostan, bo znacznie się rozrósł i przesłaniał widok. Dlatego przycięliśmy korony.

Ale urzędnicy zapewniają, że o zapuszczonym terenie pod wieżą i zniszczonym pomniku pamiętają. - Obiekt jest w naszym wykazie - przyznaje Ewa Woźniak ze ZDiZ. - Jest też ocena jego stanu. Zdajemy sobie sprawę z zakresu jego dewastacji. Popiersie króla - zniszczone. Pamiątkowa tablica została rozbita w 1997 r. Sześć lat później jej szczątki odnaleziono, obecnie są przechowywane u nas. Problem w tym, że zakres uszkodzeń pomnika wykracza już poza konserwację. Jego po prostu trzeba odtworzyć. W drugiej połowie roku przyjrzymy się budżetowi i zobaczymy, czy stać nas na postawienie nowego pomnika. Na pewno będziemy mieć sprawę na uwadze.

Jowita Kiwnik - Gazeta Wyborcza Trójmiasto

Jeden z największych sukcesów polskiej marynarki wojennej wydarzył się 28 listopada 1627 roku na wodach Zatoki Gdańskiej. Próżno dziś szukać w Oliwie i Gdańsku pomników czy pamiątkowych tablic poświęconych Bitwie pod Oliwą.

Bitwa_pod_Oliwa_Kosycarz

Jedna z fotografii z albumu "Fot. Kosycarz. Niezwykłe Zwykłe Zdjęcia Oliwy, Przymorza i Żabianki"

Dziś mija kolejna rocznica bitwy w której polska flota pod dowództwem admirała Arenda Dickmanna, nazywanego polskim Nelsonem, pokonała flotę szwedzką. Tę morską potyczkę, w której wzięło udział dziesięć polskich i sześć szwedzkich okrętów nazwano Bitwą pod Oliwą.W Oliwie były przed laty dwie tablice upamiętniające to wydarzenie.  Jedną z nich odsłonięto 28 listopada 1977 roku na ścianie Pałacu Opatów – opowiada fotograf Maciej Kosycarz. Dziś pracownicy muzeum nie wiedzą, że nawet tam kiedyś wisiała. Prawdopodobnie została skradzione przez złomiarzy, którzy pokusili się na tablicę wykonaną w brązie.

Kolejna tablica znajdowała się na cokole pomnika Zygmunta III Wazy  na wzgórzu przylegającym do Pachołka. Pomnik ten zbudowany na cokole z XIX wieku i odsłonięto 22 lipca 1977 roku. Znajdująca się na szczycie głowa króla zniknęła a tablica została rozbita w 1997 roku. Jej fragmenty znajdują się w magazynie Zarządu Dróg i Zieleni. Raczej nie ma szans na przywrócenie tablicy upamiętniającej Bitwę pod Oliwą. To są koszty – mówi w Radiu Gdańsk Grzegorz Boros, specjalista do spraw utrzymania pomników i obiektów pomnikowych ZDIZ. Dziwi takie podejście do sprawy w mieście gdzie funduje się kolejne nowe tablice i pomniki a nie dba się o te stare.

 

W Oliwie znajduje się ulica ul. Bitwy Oliwskiej oraz ul. Arendta Dickmanna, który dowodził polskiej flocie w Bitwie pod Oliwą. Zdjęcia pamiątkowej tablicy i innych oliwskich ciekawostek będzie można zobaczyć w nowym albumie „Fot. Kosycarz. Niezwykłe Zwykłe Zdjęcia Oliwy, Przymorza i Żabianki”. Premiera i promocja albumu 3 i 4 grudnia od g.12 do 17 w Gdańskim Centrum Handlowym MANHATTAN w Gdańsku - Wrzeszczu.

Tomasz Strug

Newsletter

Historia

Historia Oliwy w obiektywie Zbigniewa i …

Niesamowite opowieści o pracy fotoreportera oraz fotografie dokumentujące historię i miejsca Gdańska i Oliwy. Maciej Kosycarz zaczarował oliwian ponad trzygodzinną podróżą w czasie.

03-05-2017 2360 Historia

Skarby Oliwian - czekamy na wasze histor…

Z racji dużego zainteresowania akcją czekamy na wasze kolejne skarby! Drodzy Oliwianie, przynoście swoje skarby! Wyciągnijcie z domowych zakamarków wasze pamiątki i opowiedzcie nam ich historie. Sfotografujemy je, spiszemy opowieść, a potem...

14-03-2017 1725 Historia

Ostatnio dodane

Gdańskie Spotkania Ornitologiczne - Rokitniczka w dolinie Biebrzy

Gdańskie Spotkania Ornitologiczne - Roki…

Zapraszam na kolejne spotkanie, które odbędzie się w dniu 22 listopada 2017 (środa) o godzinie 17:00 w budynku Wydziału Biologii Uniwersytetu Gdańskiego w Gdańsku-Oliwie, przy ul. Wita Stwosza 59, sala...

15-11-2017 43 Rozrywka

Już lecą - kierunek Afryka / Czynna ochrona rybitw w dorzeczu Odry

Już lecą - kierunek Afryka / Czynna ochr…

Trójmiejska grupa Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków oraz rada dzielnicy oliwa zapraszają na kolejne spotkanie Grupy i prezentacje Grzegorza Zieleńca „Czynna ochrona rybitw w dorzeczu Odry” Kamili Wesołowskiej i Krystyny Szymankiewicz...

15-11-2017 25 Rozrywka

Wybiegaj się piesku

  1. Najnowsze
  2. Oceniane
  3. Komentarze

Kalendarium tekstów

« Listopad 2017 »
Pn Wt Śr Czw Pt Sb Nie
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30