Zaloguj się

Użytkownik *
Hasło *
Pamiętaj mnie

Zarejestruj się

Pola oznaczone (*) są wymagane.
Nazwa użytkownika *
Użytkownik *
Hasło *
Powtórz hasło *
Email *
Powtórz email *
Captcha *
Reload Captcha

Wybiegaj się piesku

W tym roku mija 390 rocznica Bitwy pod Oliwą. Z tej okazji w Oliwie i Śródmieściu Gdańska 25 listopada odbędą się uroczystości upamiętniających XVII-wiecznych obrońców portu gdańskiego. W wydarzeniach uczestniczyć będzie blisko 30 rekonstruktorów historycznych z całej Polski.

Nie jeden a dwa punkty widokowe zostaną w najbliższą sobotę (8 lipca) uroczyście odsłonięte w okolicy Wzgórza Pachołek w Oliwie.

Dziś zamontowano replikę granitowej tablicy, która do połowy lat 90 znajdowała się na pomniku stojącym na szczycie Wzgórza Luizy w Oliwie. W renowacji tego historycznego miejsca pomogła Rada Dzielnicy oraz firma INPRO.

Waza2014_renov1

 

Dziś  w ponad 120 – letni cokół stojący w pobliży wieży widokowej na Pachołku wmurowano granitową tablicę z odtworzonym oryginalnym napisem: 

"Zygmunt III Waza twórca polskiej floty wojennej, która odniosła wielkie zwycięstwo nad flotą wojenną Szwecji w bitwie pod Oliwą 28-XI-1627

Gdańsk 22 – VII – 1975

Renov. 2014"

- Montażem tym kończymy pierwszy etap trwającego cztery tygodnie remontu – mówi Małgorzata Kolesińska, nadzorująca z ramienia Zarządu Dróg i Zieleni w Gdańsku, prace remontowe. Do wykonania pozostała już tylko tablica informacyjna, która stanie w pobliżu pomnika i przybliży jego dawną i obecną historię. - Zleciliśmy już projekt takiej tablicy, prace zostaną wykonane na wiosnę – dodaje Kolesińska.

W ramach dotychczasowych prac usunięto stare i nałożono nowe spoiny łączące olbrzymie kamienie z których zbudowany jest pomnik. Został on gruntownie oczyszczony z brudu parą wodną pod ciśnieniem. Najważniejsze było jednak odtworzenie zniszczonej w latach 90 ,przez wandali, tablicy głównej oraz naprawa poszczerbionej tablicy z herbem królewskim.

Pomysł zadbania o to historyczne miejsce wyszedł  w 2012 roku od Tomasza Struga z Zarządu Dzielnicy Oliwa. Pomysł poparła Rady Dzielnicy, z której środków Zarząd Dróg i Zieleni przygotował program prac konserwatorskich obelisku oraz ich kosztorys. Brakowało jednak pieniędzy na sam remont pomnika.

- Dzięki staraniom Rady Dzielnicy znalazł się sponsor, który wyłożył pieniądze na remont konserwatorski i odtworzenie tablicy głównej – podkreśla dyrektor Zarządu Dróg i Zieleni w Gdańsku, Mieczysław Kotłowski. Prace pochłonęły 30 tysięcy złotych, całość wyłożyła firma INPRO S.A., której za tym pośrednictwem dziękujemy. Dziękujemy tez Radzie Dzielnicy, za tak aktywne włączenie się w poszukiwania sponsora tego przedsięwzięcia – dodaje dyrektor ZDiZ.  

Warto przypomnieć, że 28 listopada mija 387 rocznica Bitwy pod Oliwą.

Waza2014_renov2

Historia pomnika:

Konstrukcja obiektu powstała w 1889 roku jako monument poświęcony żonie Fryderyka III – Luise Auguste Wilhelminie Amalie von Meklemburg-Strelitz. Na szczycie znajdowała się pełnoprzestrzenna rzeźba Orła Pruskiego, na bocznych ścianach – były tablice z wyrazami czci dla królowej Luizy.

W 1945 roku usunięto ze szczytu wieńczącą monument rzeźbę orła, a ze ścian bocznych zdjęto tablice upamiętniające postać królowej Luizy.

W 1975 roku przearanżowano pomnik: zachowano 19-wieczną konstrukcję (obelisk na trzystopniowym cokole), a na bokach obelisku umieszczono tablicę upamiętniającą polskie zwycięstwo nad flotą wojenną Szwecji, tablicę z królewskim herbem Zygmunta III Wazy, na szczycie zaś ustawiono rzeźbę przedstawiającą głowę Zygmunta III Wazy oraz wykonano podstawą cokołu z kamiennych płyt oraz płyt chodnikowych objętych granitowym krawężnikiem.

W latach 90, pomnik został zdewastowany, zniszczono lub ukradziono rzeźbę głowy Zygmunta III Wazy, a w 1997 roku zniszczono tablicę z napisem. Po lutym 2006 roku uszkodzono tablicę z herbem królewskim.

Pw

Waza_gaj_luizy_komparystyka

Pomnik na Wzgórzu Luizy przed wojną oraz pod koniec lat 80. XX wieku

Waza2010zima

Stan obelisku w 2010 roku

 

Ratunek dla pomnika "Bitwy pod Oliwą"

Rada Dzielnicy Oliwa wraz z firmą INPRO ratują pomnik „Bitwy pod Oliwą” na Wzgórzu Luizy. 

Waza_Fregata1

Uczniowie ze Szkoły Podstawowej dla Chłopców "Fregata" sprzątają otoczenie zdewastowanego pomnika - 28 XI 2013

 

Przedsiębiorstwo INPRO S.A. będzie współfinansować renowację zniszczonego pomnika „Bitwy pod Oliwą”. Działającą w Oliwie firmę namówił do tego Zarząd Dzielnicy.

Dwa lata temu z pieniędzy Rady Dzielnicy Oliwa powstał konserwatorski projekt renowacji pomnika wraz z kosztorysem prac. Niestety miasto od wielu lat nie znajdowało pieniędzy na zadbanie o to miejsce.

Odtworzenie punktu widokowego i wypoczynkowego wraz z renowacją pomnika "Bitwy pod Oliwą" znajdującego się w sąsiedztwie Pachołka było jednym z projektów zgłoszonych do pierwszej edycji Budżetu Obywatelskiego w Gdańsku. Pomysł zyskał w zeszłym roku poparcie ponad 1200 osób ale nie znalazł się wśród wniosków, które są  realizowane przez miasto.

Obecnie Zarząd Dróg i Zieleni przygotowuje postępowanie, które ma wyłonić wykonawcę renowacji pomnika. Prace mają zostać wykonane jeszcze jesienią.

Waza_gaj_luizy_komparystyka

Pomnik na Wzgórzu Luizy przed wojną oraz pod koniec lat 80. XX wieku

Pomnik „Bitwy pod Oliwą” znajduje się na 2 kulminacji Wzgórza Pachołek, historycznie noszącej nazwę Luisenberg. Zdewastowany monument, noszący dziś nazwę pomnika „Bitwy pod Oliwą”, został wybudowany w 1889 roku.

W 1798 roku Oliwę odwiedziła królowa Luiza, żona Fryderyka Wilhelma III, króla Prus. Luiza miała wówczas 22 lata i spodziewała się trzeciego dziecka. - Po obiedzie u księcia biskupa zawieziono Luizę w specjalnym powozie na górę Pachołek, gdzie mogła podziwiać zachwycającą panoramę Oliwy – opisuje Andrzej Januszajtis, znawca historii Gdańska. - Na sąsiednim wierzchołku opat kazał potem wznieść drewniany obelisk z cytatem z Goethego: „Miejsce, na które wstąpił człowiek dobry, jest uświęcone.” Okoliczny las nazwano Gajem Luizy. (…)Z kolei w 1889 r. z inicjatywy oliwsko-sopockich kombatantów na miejscu starego powstał nowy pomnik Luizy. Na szczycie monumentu z meklemburskiego granitu wzlatywał w powietrze spiżowy orzeł. Całość otoczyło metalowe ogrodzenie.

Wielu Oliwian pamięta, że jeszcze po wojnie na szczycie pomnika znajdował się spiżowy orzeł. Prawdopodobnie zniknął on w związku z przerobieniem pomnika na monument Zygmunta III Wazy i zwycięskiej Bitwy pod Oliwą. Tablice odsłonięto 22 lipca 1975 roku. Na starym cokole zamontowano wówczas tablice z królewskim herbem i napisem wspominający króla i zwycięską bitwę. Na szczycie, w miejscu dawnego orła, zamocowano naturalnej wielkości głowę króla Zygmunta.

Pomnik był przez lata dewastowany. Na początku lat 90. król "stracił głowę". W posiadaniu ZDiZ są jeszcze potłuczone fragmenty tablicy pamiątkowej.

Pw

Kiedy król Zygmunt odzyska głowę?

 

Miasto wyremontowało oliwskiego Pachołka, ale zapomniało o zdewastowanym obelisku u stóp wieży. - Może jeszcze w tym roku uda się uratować pomnik - deklarują gdańscy urzędnicy. O sprawie pisze Gazeta Wyborcza.

z7585267X
Fot. Damian Kramski / AG

Zgodnie z opowieścią, 31 maja 1798 r. szczyt oliwskiego wzgórza odwiedzić miała pruska królowa Luiza, żona Fryderyka Wilhelma III. Wizyta 22-letniej, cieszącej się powszechną sympatią królowej została uhonorowana w dość nietypowy sposób: sąsiadujące z Pachołkiem wzgórze zostało nazwane Górą Luizy (Luisenberg). Na jego szczycie wkrótce potem ustawiono obelisk ku czci królowej. W 1889 r. zbudowany granitowy pomnik zwieńczyła podobizna wzlatującego w powietrze pruskiego orła. Na płycie wyryto cytat z poematu Goethego, a całość otoczono metalowym płotkiem.

pomnik_luizy_203

- W PRL-u przerobiono pomnik Luizy na monument Zygmunta III Wazy - mówi Tomasz Strug z Wolnego Forum Gdańsk, który prowadzi stronę Stara Oliwa. - I wykorzystano go do upamiętnienia bitwy pod Oliwą. Na starym cokole umieszczono płyty z królewskim herbem i napis wspominający bitwę. A na samej górze, tam gdzie kiedyś był orzeł, zamocowano naturalnej wielkości głowę króla Zygmunta. Ale pomnik był regularnie dewastowany. Na początku lat 90. król stracił głowę. Pozostały jeszcze na krótko tablice z napisami, ale ktoś je rozbił. Dzisiaj pozostał tam tylko wysoki na pięć metrów cokół. I bezimienny pomnik. Miasto stawia nowe pomniki, a zapomina o tych, które są.

W ubiegłym roku gmina wyremontowała zaniedbanego Pachołka. Zapomniała już jednak uporządkować okolice wieży. -Remont tego terenu zależy od budżetu, jakim dysponujemy - mówi Mieczysław Kotłowski z Zarządu Dróg i Zieleni. -Dotychczas fundusze przeznaczyliśmy na zrobienie samej wieży: u góry zamontowaliśmy pokład stalowy, bo drewniany bywał chętnie i często podpalany. Podobnie schody na szczyt wymieniliśmy na stalowe. Wieżę wymalowaliśmy. Podcięliśmy też okoliczny drzewostan, bo znacznie się rozrósł i przesłaniał widok. Dlatego przycięliśmy korony.

Ale urzędnicy zapewniają, że o zapuszczonym terenie pod wieżą i zniszczonym pomniku pamiętają. - Obiekt jest w naszym wykazie - przyznaje Ewa Woźniak ze ZDiZ. - Jest też ocena jego stanu. Zdajemy sobie sprawę z zakresu jego dewastacji. Popiersie króla - zniszczone. Pamiątkowa tablica została rozbita w 1997 r. Sześć lat później jej szczątki odnaleziono, obecnie są przechowywane u nas. Problem w tym, że zakres uszkodzeń pomnika wykracza już poza konserwację. Jego po prostu trzeba odtworzyć. W drugiej połowie roku przyjrzymy się budżetowi i zobaczymy, czy stać nas na postawienie nowego pomnika. Na pewno będziemy mieć sprawę na uwadze.

Jowita Kiwnik - Gazeta Wyborcza Trójmiasto

Newsletter

Historia

Adam Kromer - Oliwa. Z dawnej historii o…

29 listopada w Domu Uphagena przy ul. Długiej 12 w Gdańsku odbył się wykład dra Adama Kromera „Oliwa. Z dawnej historii opactwa i miejscowości”.

01-12-2017 919 Historia

Historia Oliwy w obiektywie Zbigniewa i …

Niesamowite opowieści o pracy fotoreportera oraz fotografie dokumentujące historię i miejsca Gdańska i Oliwy. Maciej Kosycarz zaczarował oliwian ponad trzygodzinną podróżą w czasie.

03-05-2017 2504 Historia

Ostatnio dodane

Szopka z piasku oraz Wigilia Oliwska

Szopka z piasku oraz Wigilia Oliwska

sobota / 2 grudnia / od 17.00 Bożonarodzeniowa Szopka z Piasku w Oliwie to unikalna w skali kraju artystyczna inicjatywa realizowana przez Fundację Wspólnota Gdańska od 2013 roku. W tym...

01-12-2017 1746 Rozrywka

Pierwsza dekada (po burzy nad starym światem). Malarstwo na Wybrzeżu w latach 1945-1955

Pierwsza dekada (po burzy nad starym świ…

Muzeum Narodowe w Gdańsku zaprasza do Oddziału Sztuki Nowoczesnej / Pałac Opatów (ul. Cystersów 18, Gdańsk Oliwa) na wystawę pt. PIERWSZA DEKADA (PO BURZY NAD STARYM ŚWIATEM). Malarstwo na Wybrzeżu w latach 1945–1955.

20-10-2017 247 Rozrywka

  1. Najnowsze
  2. Oceniane
  3. Komentarze

Kalendarium tekstów

« Grudzień 2017 »
Pn Wt Śr Czw Pt Sb Nie
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31