Zaloguj się

Użytkownik *
Hasło *
Pamiętaj mnie

Zarejestruj się

Pola oznaczone (*) są wymagane.
Nazwa użytkownika *
Użytkownik *
Hasło *
Powtórz hasło *
Email *
Powtórz email *
Captcha *
Reload Captcha
tzw. Dom Fularczyka - ul. Słupska 58 tzw. Dom Fularczyka - ul. Słupska 58 fot. Tomasz Strug

Słupska 58 - zacieranie pamięci o Polakach z "Małej Warszawy"

Sty 19, 2020

Czy jeden z budynków dawnej kolonii Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku czeka zagłada? Społecznicy z Przymorza Małego martwią się o los budynku przy Słupskiej 58. Tzw. "Dom Fularczyka" ma zostać rozebrany, z niewiadomych przyczyn budynek nie znajduje się nawet w gminnej ewidencji zabytków.

Słupska 58 leży na terenie dawnej osady młyńskiej Mühlenhof zwanej po polsku Młynary. W latach 30. XX wieku na tych gruntach powstało osiedle niewielkich domków jednorodzinnych (Mühlenhof Siedlung), zamieszkanych głównie przez pracowników polskiej kolei w Wolnym Mieście Gdańsku (obecnie rejon ul. Słupskiej, Lęborskiej, Arkońskiej, Szczecińskiej i inne), nazywane z tego powodu Małą Warszawą 

Historią tej części dzielnicy od lat interesuje się Maria Łapińska, Zastępca Przewodniczącego Zarządu Dzielnicy Przymorze Małe. - W 2016 roku w gazetce „Nasza Dzielnica” napisałam tekst o tym, że jest w naszej dzielnicy miejsce, w którym do dziś mieszkają potomkowie Polonii Gdańskiej czyli o tzw. „Małej Warszawie”. Jest to prawdopodobnie jedyne dziś miejsce w Gdańsku gdzie Polacy mieszkają więcej niż dwa pokolenia – opisuje Maria Łapińska. - Tekst odbił się pewnym echem, także w mediach i spowodował zainteresowanie te­matem na tyle, że Gdański Zarząd Dróg i Zieleni zdecydował się na remont ul. Słup­skiej z tzw. środków własnych i poza kolejnością. (...) W tym czasie musieliśmy i dalej musimy bronić się przed napierającymi ze wszystkich stron deweloperami – o czym wielokrotnie pisałam na łamach Naszej Dzielnicy. W końcu wywalczyliśmy, złożyw­szy ponad 150 wniosków o Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego, za­pewnienie o ochronie tego historycznego miejsca.

Plan na ratowanie lokalnej historii

Biuro Rozwoju Gdańska przystąpiło do opracowywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Przymorze Małe w rejonie ulic Szczecińskiej i Słupskiej na podstawie uchwały Rady Miasta Gdańska z 30 maja 2019 roku. Radość radnych z Przymorza trwała jednak krótko.

- Okazało się, że w ostatniej chwili przed rozpoczęciem jego procedowania (planu) Urząd Miejski wydał pozwolenie na budowę budynku zamieszkania zbiorowego w miejscu najbardziej charakterystycznego domu na ul. Słupskiej tzw. sklepu Fularczyka, będącego od lat już tylko domem mieszkalnym – nie kryje oburzenia Maria Łapińska.

13136727 461412339 budynek zamieszkania zbiorowego w samym centrum przymorza xlarge

Wizualizacja inwestycji z ogłoszenia o sprzedaży 

W internecie pojawiło się ogłoszenie z ofertą sprzedaży nieruchomości przy ul. Słupskiej z pozwoleniem na budowę budynku „z 14 niezależnymi jednostkami mieszkalnymi o zróżnicowanych metrażach od 17,5 m2 do 27,5 m2.” Powierzchnia nowego obiektu miała wynieść prawie 470 m2. Przy ogłoszeniu pojawiła się nawet wizualizacja. Obecnie ogłoszenie jest umieszczone w archiwum portalu gratka.pl.

Tajemnicza luka w ewidencji zabytków

 - Wyburzenie ”domu Fularczyka”, który został wybudowany w 1932 roku przez obywatelkę Polską Wolnego Miasta Gdańska do obsługi handlowej powstającej dzielnicy polskiej -zwanej później Małą Warszawą, jest ciosem w serce historyczności tego miejsca – podkreśla radna dzielnicy. Jej zdaniem najdziwniejsze jest to, że pozostałe domy polonijne z tego okresu są wpisane do gminnej ewidencji zabytków (jako domy w osiedlu kolejowym) a budynek przy Słupskiej 58 w tym rejestrze nie jest. Ogólnie w Gdańsku przyjęto, że w ewidencji zabytków znajdują się budynki powstałe przed 1945 rokiem.

Łapińska zwróciła się z pytaniem o ten fakt do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków. - Po długich peregrynacjach urzędniczych, które wciąż trwają, otrzymałam odpowiedź od Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, że „obiekt nie przedstawia żadnej wartości historycznej ani kulturowej”. Dlaczego on nie, a inne domy polonijne tego samego okresu tak? Nie wiadomo.

W piśmie WUOZ zrzuca częściowo winę na Miejskiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku, który gminną ewidencję zabytków prowadzi. Więcej w załączonych poniżej dokumentach.

 - Chciałabym się was zapytać czy też tak uważacie? Mniemam, że jest dużo ludzi w dzielnicy, którzy kojarzą ten dom i wiedzą jaką ma wartość, kiedy chce się bronić hi­storii swojej społeczności lokalnej, a która (obrona) nie zagraża nikomu oprócz ewentualnych strat deweloperów – stawia pytania radna dzielnicy. - Czyżby Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków przestał wyczuwać wartości mniejsze, lokalne, bo gdzie nam z „Małej Warszawy” do Montmartre w Paryżu. Chce się mylić!

Nam jednak jest bliska nasza dzielnica i tu chcemy zachować jej historię i obiekty z nią związane, bo tu żyjemy i choć małe coś jest, ale nasze. Zgadzacie się ze mną?

Polska enklawa na peryferiach przedwojennej Oliwy

Czy uda się ocalić budynek przy Słupskiej 58. Z wydanym pozwoleniem na budowę nowego budynku – może być bardzo trudno. Ale cuda się zdarzają. Rozpoczęcie procedury wpisu budynku do wyższego rangą rejestru zabytków mogłoby go ocalić przed rozbiórką. Wszystko w rękach wojewódzkiego konserwatora zabytków.

- Mała Warszawa to ewenement w skali Gdańska, przetrwał tam duch Polaków z WMG, to jedyne miejsce, gdzie na tak małym obszarze dalej mieszka kilkanaście rodzin z przedwojennym gdanskim rodowodem. Cały teren powinien być objęty szczególną ochroną, każdy dom, cegła, na tym terenie posiada wyjątkową wartość historyczną i emocjonalną  – podkreśla Jakub Kowalski, kolekcjoner, badacz lokalnej historii i twórca profilu „Dawne Przymorze” na FB.- Nie mogę zrozumieć decyzji miasta i konserwatora, która pozwala zniszczyć Dom Fularczyka. To kolejny krok do zakopywania pamięci o Polakach z WMG, musimy dbać o naszą trudną historię – mówi Kowalski.

Do sprawy jeszcze wrócimy.

Poniżej korespondencja Marii Łapińskiej z WUOZ i Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.

Tomasz Strug

 

Ostatnio zmieniany niedziela, 19 styczeń 2020 22:21

Newsletter

Historia

Upamiętnienie prof. Mariana Osińskiego

Gdańsk, ale również Szczecin, Koszalin i Kołobrzeg zawdzięczają śp. profesorowi Marianowi Osińskiemu odbudowę historycznych dzielnic po zniszczeniach z czasów II wojny światowej. W poniedziałek, 16 października w Oliwie zostanie odsłonięta pamiątkowa...

16-10-2021 157 Historia

Uwaga, detal!

W ramach projektu „Uwaga, detal!” Fundacja Polanki kieruje uwagę na detal architektoniczny w Gdańsku – Oliwie. Warto go dostrzec, poznać i chronić. 

20-09-2021 791 Historia

Ostatnio dodane

Wajda. Człowiek z Gdańska

Wajda. Człowiek z Gdańska

Wytawy pt. Wajda. Człowiek z Gdańska to ponad 150 rysunków i akwarel autora Człowieka z żelaza, a także ponad 50 plakatów jego filmów. Wszystkie prace udostępniło ze swoich zbiorów Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej...

10-10-2021 66 Rozrywka

Marianowi Kołodziejowi w setną rocznicę urodzin

Marianowi Kołodziejowi w setną rocznic…

Marian Kołodziej przez wiele lat współpracował z Muzeum Narodowym w Gdańsku, przekazywał Działowi Teatralnemu swoje prace, uczył aranżacji, opanowania przestrzeni, pomagał przy tworzeniu wystaw, które wciągały i zaskakiwały zwiedzających. Stał...

20-09-2021 143 Rozrywka

  1. Najnowsze
  2. Oceniane
  3. Komentarze

Kalendarium tekstów

« Październik 2021 »
Pn Wt Śr Czw Pt Sb Nie
        1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31